Zielone płuca w opałach. Susza i widmo pożarów w lasach wokół Gorzowa i Barlinka

 

Rejon na pograniczu województwa lubuskiego i
zachodniopomorskiego – od barlineckich buczyn po rozległe bory Puszczy Gorzowskiej – to jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w zachodniej Polsce. Niestety, z roku na rok te tereny stają się coraz bardziej podatne na destrukcyjne działanie zmian klimatycznych. Kombinacja bezśnieżnych zim, przedłużających się okresów bezopadowych i wysokich temperatur tworzy tam mieszankę wybuchową. Sytuacja hydrologiczna w tutejszych lasach budzi poważny niepokój leśników i strażaków.

Dlaczego akurat region Barlinka i Gorzowa jest zagrożony?

Głównym problemem tego obszaru jest specyfika drzewostanu oraz ukształtowanie terenu.

  • Dominacja borów sosnowych: O ile Barlinecko-Gorzowski Park Krajobrazowy słynie z pięknych lasów liściastych i mieszanych, o tyle wokół samego Gorzowa i w kierunku Kłodawy czy Strzelec Krajeńskich dominują monokultury sosnowe. Sosna, ze względu na dużą zawartość żywicy, pali się błyskawicznie.

  • Wysuszona ściółka: W czasie suszy wilgotność ściółki sosnowej (mchów, igliwia, suchych gałązek) potrafi spaść poniżej 10%. Dla porównania – papier używany w drukarkach ma wilgotność około 7%. To oznacza, że leśne podłoże staje się dosłownie łatwopalnym puchem.

  • Obniżenie poziomu wód gruntowych: Liczne jeziora wokół Barlinka (w tym Jezioro Barlineckie) oraz rzeki regionu (Kłodawka, Kania) odczuwają skutki suszy hydrologicznej. Wysychają śródleśne oczka wodne i torfowiska, które naturalnie stanowiły bariery dla ognia i magazynowały wilgoć.

Człowiek – główny czynnik ryzyka

Choć susza przygotowuje grunt pod katastrofę, to iskra niemal zawsze pochodzi od nas. Według statystyk Lasów Państwowych, za ponad 90% pożarów lasów w Polsce odpowiada człowiek – czy to w wyniku celowych podpaleń, skrajnego niedbalstwa (porzucone niedopałki, rozpalanie ognisk), czy wypadków (np. iskry z maszyn rolniczych pracujących przy granicy lasu).

W sezonie wiosenno-letnim tutejsze lasy są pełne turystów, rowerzystów i grzybiarzy. Zwiększony ruch turystyczny w rejonie Barlinka i Gorzowa to niestety automatyczny wzrost ryzyka wybuchu ognia.

🚨 KOMUNIKATY I INFORMACJE OSTRZEGAWCZE

W związku z utrzymującym się wysokim stopniem zagrożenia pożarowego w nadleśnictwach: Gorzów, Barlinek, Kłodawa, Bogdaniec oraz Strzelce Krajeńskie, wprowadza się szczególne środki ostrożności.

Kluczowe zasady bezpieczeństwa w lesie:

  • Zakaz używania otwartego ognia: Obowiązuje całkowity zakaz rozpalania ognisk, grillowania oraz palenia tytoniu w lasach oraz w odległości mniejszej niż 100 metrów od granicy lasu. Wyjątkiem są miejsca specjalnie do tego wyznaczone przez nadleśniczego.

  • Wjazd do lasu: Nie wjeżdżaj do lasu pojazdami silnikowymi (samochody, motocykle, quady). Rozgrzany katalizator w kontakcie z suchą trawą lub ściółką może w kilka sekund zainicjować pożar. Parkingi leśne są jedynymi legalnymi miejscami postoju.

  • Obserwuj stopień zagrożenia: Przed wyjściem na szlak sprawdź aktualny stopień zagrożenia pożarowego (podawany codziennie przez Instytut Badawczy Leśnictwa). Przy III (najwyższym) stopniu wystarczy chwila nieuwagi, by doszło do tragedii.

Ważne! Możliwy zakaz wstępu do lasu

Jeśli wilgotność ściółki mierzona o godzinie 9:00 rano będzie utrzymywać się poniżej 10% przez 5 kolejnych dni, nadleśnictwa mają prawny obowiązek wprowadzenia okresowego bezwzględnego zakazu wstępu do lasu. Informacje o zakazach są publikowane na stronach internetowych nadleśnictw oraz na tablicach informacyjnych przy drogach wejściowych do lasu. Złamanie zakazu grozi mandatem karnym.

Co zrobić, gdy zauważysz pożar?

Twój szybki czas reakcji może uratować setki hektarów lasu i żyjące tam zwierzęta.

1.Zadbaj o własne bezpieczeństwo:Natychmiast.

Oceń sytuację. Nie próbuj gasić dużego ognia samodzielnie. Odsuń się na bezpieczną odległość, wiejący wiatr może zmienić kierunek pożaru w kilka sekund.

2.Zadzwoń po pomoc:W ciągu minuty.

Wykręć numer alarmowy 112 lub bezpośrednio do Straży Pożarnej 998.

3.Podaj dokładną lokalizację:Kluczowy krok.

Określ, gdzie się znajdujesz. Jeśli jesteś na szlaku, podaj najbliższą miejscowość, nazwę jeziora lub punkt charakterystyczny. Jeśli widzisz żółte tabliczki na słupkach oddziałowych (wewnątrz lasu), podaj znajdujące się tam numery – leśnicy i strażacy trafią dzięki temu bezbłędnie.

4.Opisz co widzisz:Podsumowanie zgłoszenia.

Poinformuj dyspozytora, czy pali się sama ściółka (niski dym), czy ogień zajął już korony drzew (wysoki, gęsty, ciemny dym). Poczekaj na potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia.

Lasy wokół Gorzowa i Barlinka potrzebują dziś naszej ochrony bardziej niż kiedykolwiek. Odpowiedzialność podczas leśnych wędrówek to najprostszy, a zarazem najważniejszy wkład, jaki każdy z nas może wnieść w ratowanie lokalnej przyrody przed ogniem.

Komentarze