Pałac w Janowie – myśliwska rezydencja nad Płonią

 Historia Janowa jest nierozerwalnie związana z pobliską miejscowością Dziedzice (Heideck), ponieważ Janowo przez długi czas funkcjonowało jako tzw. Vorwerk (folwark), a później samodzielne dobra rycerskie należące do tych samych rodów.

Przedwojenni właściciele Janowa

Głównym rodem władającym tymi terenami przez stulecia była potężna rodzina von Waldow. To jeden z najstarszych i najbardziej wpływowych rodów rycerskich w Nowej Marchii.

  • Rodzina von Waldow (do połowy XIX wieku): Posiadali oni rozległe dobra wokół Barlinka. Janowo służyło im jako zaplecze gospodarcze i miejsce polowań w Puszczy Gorzowskiej.

  • Rodzina von Klitzing: W XIX wieku majątek przeszedł w ręce rodu von Klitzing (prawdopodobnie poprzez koligacje małżeńskie lub sprzedaż). To właśnie za ich czasów, a konkretnie ok. 1850–1860 roku, wzniesiono obecny pałacyk w stylu eklektycznym.

  • Ostatni właściciele (XX wiek): Według ksiąg adresowych dóbr rycerskich (Güteradressbuch) z lat 20. i 30. XX wieku, majątek Janowo liczył wówczas około 300–400 hektarów. Ostatnim przedwojennym właścicielem wymienianym w dokumentach był Hasso von Wedel (często skoligacony z rodem von Waldow). Rodzina von Wedel to kolejna "legenda" regionu – posiadali oni również zamek w niedalekim Drawnie.

Oto lokalizacja Janowa koło Barlinka na mapie:

Oto rozszerzona historia i detale dotyczące dawnych właścicieli:

Przedwojenni właściciele: Dominacja rodów von Waldow i von Wedel

Historia własnościowa Janowa (niem. Janow) jest ściśle powiązana z sąsiednimi Dziedzicami. Przez stulecia te ziemie stanowiły trzon majątków najpotężniejszych rodzin rycerskich Nowej Marchii.

  • Ród von Waldow (do połowy XIX wieku): Byli oni wieloletnimi właścicielami okolicznych dóbr. Janowo pełniło wówczas rolę folwarku (zaplecza gospodarczego) oraz strategicznego punktu łowieckiego, ze względu na obfitość zwierzyny w otaczających je lasach.

  • Rodzina von Klitzing: To za ich czasów, w połowie XIX wieku, nastąpiła architektoniczna przemiana Janowa. Wzniesiono wtedy obecny, murowany pałac, który nadał miejscowości charakter rezydencjonalny.

  • Rodzina von Wedel (ostatni właściciele): W okresie międzywojennym (lata 20. i 30. XX wieku) majątek należał do rodu von Wedel. W księgach adresowych z 1929 roku jako właściciel widnieje Hasso von Wedel. Majątek obejmował wtedy około 375 hektarów ziemi, w tym znaczną część stanowiły lasy i tereny nad rzeką Płonią.

Architektura i walory miejsca

Pałacyk w Janowie to budowla eklektyczna, łącząca elementy klasycystyczne z neorenesansowymi. Jego najciekawszą cechą jest wykorzystanie rzeźby terenu:

  • Położenie na skarpie: Dzięki różnicy poziomów, od strony podjazdu budynek wydaje się skromniejszy, natomiast od strony rzeki ukazuje pełną, dwukondygnacyjną elewację.

  • Wnętrza: Dawniej pałac posiadał wystrój typowo myśliwski. Ściany zdobiły liczne poroża i trofea, co było dumą właścicieli – pasjonatów polowań.

  • Park krajobrazowy: Rezydencja jest otoczona parkiem, który płynnie przechodzi w lasy Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego. Rosną tu pomnikowe buki i lipy, które pamiętają czasy ostatnich niemieckich właścicieli.

Dziś pałac jest własnością prywatną. Choć nie jest udostępniony do masowego zwiedzania tak jak muzea, stanowi cenny przykład dawnej architektury folwarczno-rezydencjonalnej regionu Barlinka.

_______________-

autor zdjęcia :

Cezarde62

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:3Pa%C5%82ac.Janowo.jpg

Komentarze